Onddo eta Ziza Kofradia:

Nafarroako Onddo eta Ziza Kofradia 1994. urtean sortu zen, naturarekiko errespetuarekin batera, ezagutza mikologikoa sustatzeko.

Urtero, irailean eta urrian, kofradiak bere ateak irekitzen ditu eta, kofradiakideak izendatu eta gero, honako jarduerak antolatzen dira: argazki ralliak, onddo eta ziza lehiaketak, kaxola lehiaketak...

Aholkuak:

Onddo biltzea
Zizak biltzerakoan oinarrizko arau batzuk bete behar dira:

- Beharrezko den ekipoa eraman.
- Nabala, zizak mozteko.
- Zumezko zarea, zizak ekartzeko.
- Makila, belar eta hostoz estalita dauden zizak bilatzeko.
- Eskuila, zizak garbitzeko eta hobeki aztertzeko.
- Onddoei buruzko gidaliburua, zalantzak argitzeko.
- Urtarorako egokiak diren jantziak.
- Inguruko mapa bat, zizak biltzean aise galtzen ahal baita.

Zizak biltzerakoan egin beharrekoa:

- Ziza nabalaz moztu, oinaren ondo-ondotik.
- Zizak zare barrenean sartu.
- Zizak moten arabera bereizi, pozointsurik nahas ez dadin.
- Zizak ezagutzeko gidaliburu on bat eskuratu.
- Zalantzan egonez gero, ziza baztertu eta ez jan.

Zizak biltzerakoan egin behar ez dena:

- Zizak errotik atera.
- Pozointsuak izan ala ez, bildu behar ez ditugun zizak hondatu.
- Zizak plastikozko poltsatan sartu.
- Baldintza kaskarretan zizak bildu (idorte ondotik edo egun haizetsu batzuk eta gero).
- Zalantza izanik, zizak bildu.

Zizak nola prestatu eta kontserbatu:

Zizak bildu eta gero, ongi prestatu behar dira, bai berehala jateko, bai kontserbatzeko:

Berehala jateko:
- Zizaren axalean dauden zaborrak garbitu (lur hondarrak, hostoak...); ondoren, jateko balio ez duten zizaren zatiak kenduko ditugu (onddo batzuetan zapela estaltzen duen mintza, bertze batzuetan oina, hagitz haritsua izateagatik).
- Zizak urean banan-banan garbitu.
- Harrak jota edo hondatuta dauden puskak kendu eta, hagitz hondatua baldin bada, gibelera bota.

Kontserbatzeko:
- Izoztu: onddoak ez dira izoztean galtzen, baina, behin desizoztu eta gero, berehala jan behar dira eta ez berriro izoztu. Prestatuta nahiz freskotan izozten ahal dira.

- Kontserbak bertze edozein jakirekin bezala egiten dira, neurri berak hartuz.

- Idortu: behar bezala egiteko, itzalean egin behar da, haizeak ongi jotzen duen leku idor batean. Metodo ona da mami gutxiko espezieentzat.

Zizak sukaldean:

Ziza-salda txakolinarekin:

4 pertsonendako osagaiak:
- 250 g barrengorri gazte, puskatan.
- 800 cm³ ur.
- 200 cm³ txakolin.
- 4 goilare oliba olio.
- Gatz piska bat.

Nola prestatu:
Ontzi batean ura berotzen jarri, ura beroa dagoenean txakolina, olioa eta puskatan dauden barrengorriak gehitu. Ontzia estali eta su motelean egosten utzi ordu laurden batez. Akitzeko, gatza bota, nork bere gustura.

Zizahoriak arrautzatan, jerez erara:

4 pertsonendako osagaiak:
- 600 g zizahori garbi, puskatan.
- 6 arrautza irabiatu.
- 200 cm³ olio.
- 150 cm³ jerez.
- Pixka bat urdaiazpiko xehetu.
- Gatza, norberaren gustura.

Nola prestatu:
Olioa zartagian berotzen jarriko dugu, zizak eta olioa gehitu, eta ongi sueztitu. 10 minututan utzi eta nahi dugun gatza gehitu. Ongi irabiatutako arrautzak bota, su handia jarri eta ongi nahasi. Mamitzeko prest dagoenean, sutik kendu, prest baitago zerbitzatzeko.

Onddoak, ziza arreak eta piperrak gisatuan:

- 250 g ziza arre garbi, puskatan.
- 400 g onddo garbi, puskatan, mintza kenduta.
- 200 g piper gorri, kontserbakoa, tiratan.
- 50 cm³ ardo zuri.
- 130 cm³ oliba olio.
- 6 baratxuri ixterka.
- Gatz piska bat.

Nola prestatu:
Olioa kazolan berotzen jarri; olioa bero dagoenean onddoak gehitu, nahasi eta 2 minutuz egiten utzi. Ondoren, baratxuria eta ziza arreak bota, nahasi eta ardo zuria eta ura gehitu, nahasi eta, estalita, su ttikian 15 minutuz egosten utzi. Piper gorria gehitu eta estali; bertze 10 minutuz utzi. Ondoren, nahi den gatza bota, ongi nahasi eta, 2 minuturen buruan, sutik kendu. Kontuz ibili behar da, ez dadin gisatua erabat idortu; bertzela, ur gehiago bota beharko zaio.